صنایع دستی ایران

کیمیاگر اثر نویسنده نام‌آشنای برزیلی، پائولوکوئلیوست. در نقدها و بررسی‌های این کتاب گفته شده که این اثر اقتباسی از داستانی از دفتر ششم مثنوی معنوی مولوی است. خود پائولو کوئیلیو این موضوع را رد نمی‌کند، اما می‌گوید بیشتر از داستانی از خورخه لوئیس بورخس داستانش را الهام گرفته است. پائولو کوئیلیو در جوانی به تهران سفر کرده و در محضر عارفی ایرانی با اندیشه‌های مولوی آشنا شده است.

«آقای پیپ هم پرشور و زیبا و هم حکایت‌گونه است، مقاومت و انعطاف‌پذیری روح انسان را ستایش می‌کند و قدرت و تاثیر روایت را درهم می‌تند تا زندگی‌ها را دگرگون سازد. لوید جونز متولد ۱۹۵۵ در ولینگتن، مرکز نیوزلند و فارغ‌التحصیل دانشگاه ویکتوریا. از سال ۱۹۸۵ که اولین کتابش را منتشر کرد، تاکنون بیش از سیزده رمان، داستان کوتاه و کتاب کودک نوشته و جوایز متعددی را نصیب خود ساخته است. جونز در ماهِ می سال ۲۰۰۹، از دانشگاه ویکتوریا درجه دکترای افتخاری دریافت کرد.»

داستان در جزیره‌ای در عمق اقیانوس آرام اتفاق می‌افتد، از زبان یک بومی که زندگی‌اش را با مردمان خود گذرانده،‌ سفیدپوستان

– استرالیایی‌ها – را دیده، اما آن‌ها حالا رفته‌اند و سرخ‌پوست‌های بیگانه با بومی‌ها به نبرد برای تصاحب جزیره و تسلط داشتن بر معدن مس جزیره مشغول هستند. حالا تنها سفیدپوست جزیره آمده تا معلم مدرسه آنان باشد. او برای آموزش «آرزوهای بزرگ» نوشته چارلز دیکنز – یکی از معدود کتاب‌های کل جزیره – را انتخاب می‌کند و بچه‌های جزیره که دنیایشان کوچک و محدود است را با خیال‌پردازی و تفکر آشنا می‌کند و درنهایت از طریق داستان به جهانی دیگر می‌رساند... اما این تمام ماجرا نیست: این فقط شروع داستان است. شورشی‌ها به دهکده آنان می‌رسند و دنبال پیپ، شخصیت داستان دیکنز می‌گردند و ماجرا گره می‌خورد تا خواننده به اوج برسد و یک بار دیگر، خواننده مسحور بماند تا داستان دوباره موج عوض کند و تبدیل به روایت حیرت‌انگیز دیگری شود.

فارغ از قدرت نویسنده در ماجراجویی و تکنیک‌های نگارش وی، کتاب وی پر از زندگی است. «آقای پیپ» را بسیار تحسین کرده‌اند و از جمله برنده جایزه بهترین کتاب سال، برنده نشان مونتانا، نامزد جایزه من بوکر در سال ۲۰۰۷ و برنده جایزه نویسندگان کشورهای مشترک‌المنافع شده است. مجلات و روزنامه‌های معتبر این رمان را نقد کرده‌اند و بر روی آن مرور نوشته‌اند ولی درعین‌حال داستانی است برای لذت بردن، شناختن و درک کردن.

فریده اشرفی چهره‌ای است دنبال آثاری که هم برای خود او جذابیت فراوان داشته باشند و هم خواننده را مسحور خود نگه دارند. از کتاب‌های وی می‌توان «استخوان‌های دوست داشتنی» نوشته الیس زیبولد، «همنام» جومپا لاهیری، «مردگان تابستان» اثر کامیلا وِی و «خوب شد شناختمت» نوشته جویس کرول اوتس را نام برد.

جدیدترین ترجمه او، با مهجور ماندن نام نویسنده، هنوز آن‌قدر که باید و شاید دیده نشده است. خواننده فکر می‌کند با یک رمان دیگر روبه‌رو است که جایزه برده و مشهور است و به‌خاطر شهرتش ترجمه شده اما نمی‌داند چقدر تصویرهای تازه در کتاب خواهد دید: تصویری از زندگی بومیان یک جزیره، تصویرهایی از جنگ داخلی آن هم در دهه ۹۰ میلادی، درکی تازه از سفیدپوستی و رنگین‌پوستی، نگاهی تازه به دنیایی که برایمان آشناست ولی برای راوی داستان اوج آرزوها و خیال‌هاست، آشنایی تازه با زندگی و جنبه‌های گوناگونش، مهاجرت و آشنایی با فرهنگی تازه و انسان‌هایی جدید و غیره و غیره. «آقای پیپ» کتابی است که سرفرصت باید خوانده شود، درک شود، در ذهن به تصویر کشیده شود و زیبایی‌اش در خون خواننده جاری شود. اثری که نمی‌توان فراموشش کرد.

در نهایت، اقتباسی مدرن و بسیار بدیع از «آرزوهای بزرگ» جلوی چشم خواننده قرار می‌گیرد و چارلز دیکنز دوباره ظاهر می‌شود، در شگفت‌انگیزترین وضعیت ممکن و داستانی تازه از دل گذشته‌های دور بیرون آمده و با زندگی امروز ما پیوند می‌خورد: داستانی به نام زندگی، برای زندگی و به‌خاطر زندگی.

در جزیره ای استوایی و جنگ زده که معلمان هم مانند سایرین، آن را ترک گفته اند، فقط یک مرد سفید پوست است که تصمیم به ماندن گرفته است

: مردی عجیب به نام آقای واتس که همیشه سوژه ی اصلی کنجکاوی و تمسخر دیگران بوده

و اکنون، خرابه های ساختمان مدرسه را جمع و جور می کند و هر روز برای بچه ها، کتاب آرزوهای بزرگ، اثر چارلز دیکنز، را می خواند.

همزمان با طنین انداز شدن صدای توپ و خمپاره در کوه های اطراف، ماجراجویی های پسر یتیم و جوانی به نام پیپ در شهر لندن، ماتیلدای سیزده ساله و سایر هم سن و سالانش را میخکوب می کند.

این قصه گویی ها خیلی زود به روستاهای دیگر نیز سرایت کرده و مردم با بازگویی حکایات مختلف،

به پیکره ی اسطوره شناسی غنی گذشتگان شان روح تازه ای می دمند. اما در دنیایی که حتی کودکان برای حفظ بقای خود باید در تقلا و مبارزه ای دائمی باشند، قوه ی تخیل بسیار خطرناک است.

کتاب بازگشت به کافه‌ی چرا در ادامه‌ی کتاب پرفروش و پرطرفدار �کافه چرا� نوشته شده. جان پی. استرلکی داستان کتاب را از آن‌جایی شروع می‌کند که جان ده سال بعد ناگهان دوباره به کافه برمی‌گردد و با یک شخصیت تازه و سؤالات جدیدی در منوی کافه روبه‌رو می‌شود. سؤالاتی که شاید در نگاه اول نامفهوم باشند؛ اما پاسخ به آن‌ها زندگی شخصیت اصلی کتاب را باری دیگر تغییر می‌دهد.

کتاب کافه‌ای به نام چرا، رمانی انگیزشی به قلم نویسنده‌ی معروف، جان پی. استرلکی است. این داستان بلند ما را با شخصیتی همراه می‌کند که خسته و سرگشته از چالش‌های زندگی راهیِ جاده‌ای دورودراز شده است. راوی داستان اما نمی‌داند که این جاده قرار است او را به عجیب‌ترین مکان زندگی‌اش برساند؛ به کافه‌ای عجیب و غیرِمعمولی که او را با مهم‌ترین پرسش‌های زندگی‌اش روبه‌رو خواهد کرد. کتاب نامبرده جزو شماره‌ یک پرفروش‌ترین‌های کتاب‌های جهان قرار دارد.

مردی که از زندگی روزمره خسته شده و می خواهد کمی حال و هوا عوض کند، سوار بر اتومبیل خود در جاده ای بیابانی سرگردان می شود، تا این که در ناکجا آباد به کافه ای برمی خورد. وجود کافه در دل سرگردانی، امیدی به او می دهد و وارد کافه می شود. پیش خدمت، فهرست غذا را جلوی او می گذارد؛ فهرستی که اگر چه نام غذاها در آن نوشته شده است، اما سه سوال مهم هم در بالای آن به چشم می خورد:
– چرا به این جا آمده ای؟
– آیا از مرگ می ترسی؟
– آیا راضی هستی؟
مرد به مرور در طی صحبت با افراد حاضر در کافه، به جوانب مختلف و پاسخ سوال ها می رسد و درهای جدیدی به رویش بازمی شود.

1-کتاب “کافه چرا”،

نوشته جان. پی. استرلکی، را می توان در زمره ادبیات تعلیمی محسوب کرد. نویسنده به جای این که قلم در دست گیرد و مخاطب را با زبان وعظ و خطابه به سوی دیدگاه صحیح به زندگی رهنمون سازد، سخنانش را در قالب دیالوگ های بین شخصیت های داستان گنجانده است؛ مسائلی مانند:
– انتقاد به رسانه ها و نظام سرمایه داری و خرید کردن های زیاد.
– اگر به هدف وجودی ات دست پیدا کنی، دیگر از مرگ نمی ترسی.
– اگر خودت هدفت را مشخص نکنی، بقیه برایت مشخص می کنند.
اما مهم تر از همه، “کافه چرا” بنیادی ترین سوالاتی که انسان برای وجود و زندگی اش در دنیا باید از خود بپرسد را مطرح می کند. سوالاتی که اگر انسان به پاسخ صحیح و کاملی از آن ها دست یابد، می تواند یک انسان سعادتمند باشد. اما آیا پاسخ هایی که شخصیت اول داستان در کافه چرا دریافت می کند، صحیح است؟
بیایید با هم یکی از سوالات را مرور کنیم: “چرا این جایی؟” پاسخی که “کافه چرا” به این سوال می دهد، این است: “زندگی برای این نیست که تمام زندگی ات را صرف کار کردن و پول درآوردن و خرج کردن کنی و نهایتا به هیچ یک از آرزوهایت نرسی.” تا این جایش درست. اما جایگزین ایده آلی که ارائه می دهد چیست؟ این که: به دنبال کارهایی بروی که همیشه دوست داشتی انجام دهی.

2-

اما آیا انجام کارهای مورد علاقه (رفتن به سفر، همنشینی با دوستان و…) نهایت هدف آدمی از آمدن به این دنیاست؟ گیرم که این کارها را انجام دهیم و یک دو روزی هم خوش باشیم، آن وقت چه؟ اگر هدف خداوند از خلقت این دم و دستگاه عالم، خوشی دو روزه ما بوده، اصلا چرا ما را از بهشت به این دنیا آورده؟ اگر توی همان بهشت می ماندیم که بهتر و بیشتر می توانستیم به این هدفمان برسیم! علاوه بر این ها، آیا این که من به دنبال خوشی هایم بروم، ممکن نیست باعث آسیب رساندن به دیگران و رها کردن مسئولیت هایم شود؟
اما نکته مهم تر در مورد پاسخ های “کافه چرا” به بنیادین ترین سوالات وجود آدمی، این است که معتقد است: آدم ها برای یافتن این پاسخ ها، روش های مختلفی دارند؛ اما جواب آماده ای وجود ندارد. هر کس خودش باید تلاش کند تا به جواب برسد.

3-حال سوال من این است که

آیا انسان با علم ناقص و محدودی که هنوز حتی نتوانسته رمز و راز بدن خودش را کشف کند و یک ویروس فوق العاده کوچک او را از پا در می آورد، می تواند به سوالی به پهنه هستی پاسخ بدهد؟ آیا برای یافتن پاسخ هایش، نیازمند موجودی نیست که بر جهان تسلط داشته باشد و همه جوانب امور را بداند؟

“کافه چرا” اگر چه سوالات مهمی را مطرح می کند و پاسخ نسبتا خیالی می ‌دهد، پاسخی که در لحظه فرد را ساکت می ‌کند اما راهی نشان نمی دهد که کامل باشد وبرای یک زندگی هدفمند فرد را پر انرژی کند. انگار در ابتدای جمله نقطه گذاشته و جمله اش را به پایان نرسانده است.