صنایع دستی ایران

زمانی که اسم پارچه‌ی مخمل به گوشتان می‌خورد یک حس لوکس و لاکچری در ذهنتان نقش می‌بندد. ممکن است لباس‌های مخمل مجلل یا پرده‌های مخمل خانه‌های سلطنتی یا حتی بالش‌های مخمل قرمز خانه‌ی مادربزرگ در ذهنتان مجسم شود.

دانستن زیر و بم انواع پارچه‌ها برای یک طراح لباس و هر کسب و کار مد امری ضروری است. حتی کسانی که طراح لباس نیستند هم برای انتخاب پارچه‌ی مورد نیازشان نیاز به راهنمایی دارند، مخصوصا پارچه‌ی مخمل که یک پارچه‌ی منحصربه‌فرد و همه کاره است.

مخمل در صنعت منسوجات کاربردهای فراوانی دارد و برای هر نوع استفاده‌ای، مخصوصا جاهایی که لطافت مد نظر باشد، مانند کالای خواب و لباس، بسیار مناسب است. علاوه بر این‌ها، جذابیت بصری، کیفیت و زیبایی پارچه‌ی مخمل، آن را به عنوان پارچه‌‌ای که در معرض نمایش است، مانند پرده و مبلمان نیز بسیار مناسب کرده است. در ادامه‌ی مطلب در مورد تاریخچه‌ی پارچه‌ی مخمل، انواع آن و کاربردهایش صحبت می‌کنیم. با ما در این مقاله از مجله‌ی دیجی‌استایل همراه باشید.

تاریخچه پارچه مخمل

مخمل از حدود قرن یازدهم در کاشان و اصفهان و هرات تولید شد و در هر دوره سلطنتی به دلیل زیبایی و ظرافت با هنرهای مختلفی تلفیق شد. این پارچه در زینت کاخ‌ها، مبلمان‌ها ،پرده ها، تخت‌ها و پرده سلطنتی تا لباس پادشاهان و ملکه‌ها استفاده شد و درخشید.

در دوره‌ی صفویه کارگاه‌های نساجی برای تولید مخمل تأسیس شد و مخمل‌های زربافت و نقره بافت رواج یافت. در دوره قاجاری نوعی مخمل درجه یک در شهر کاشان تولید می‌شد که بهترین ‌پارچه‌ی آن زمان بود و به آن “مخمل حسینقلی خانی” گفته می‌شد.

دوران پهلوی و پس از آن با تأسیس کارخانجات صنعتی نساجی مخمل با سرعت و کیفیت و طراحی جدید و امروزی تولید شد.

انواع پارچه مخمل

_ مخمل ساده : دارای سطح تمام پرزدار است و تار و پود آن از ابریشم است.

_ مخمل برجسته: این نوع مخمل دارای زمینه ساده و نقوش پرزدار است. زمینه ممکن است از جنس پنبه و کتان باشد و پرزها از جنس ابریشم. معمولاً پرزها نقشی را روی زمینه رقم می‌زنند.

_ کبریتی: نوعی مخمل با زمینه‌ی نخ و پرزهایی که به صورت عمودی و راه راه روی زمینه ایجاد می ‌شود. جنس این مخمل ضخیم و بادوام‌تر از انواع مخمل است.

_ مخمل بقیرا: این مخمل که دارای پرزهای کوتاه نشده است، دارای سطحی کمی خشن است. پارچه را با رزین سنتیک آغشته می‌کنند که باعث انعطاف و ارتجاع پارچه می‌شود. این پارچه مناسب دوخت اشارپ است.

_ پانی: نوعی مخمل سبک که با غلتک سنگینی که روی پارچه قرار می‌گیرد، باعث ایجاد حالت کشسانی در پارچه میشود.

_ مخمل کراش: این نوع مخمل معمولا با پرس شدن پرزها به یک سو حالت تیره و روشن در هر خواب را با درخشندگی بیشتر نمایان می‌کند.

_ مخمل نکری: در این نوع پارچه مخمل رنگ پرزها با رنگ زمینه متفاوت است و حالت رنگی و زیبایی به پارچه داده می‌شود.

تفاوت مخمل و جیر

جیر و مخمل به دلیل لطافت و خواب پذیری با هم اشتباه گرفته می‌شوند. اما جیر در واقع یک سطح چرمی است که با پرز کوبیده می‌شود اما مخمل پارچه‌ای است که با بافت تار و پود و پرزها به دست می‌آید.

جیر نسبت به گرد و غبار و خاک حساس است و تمیز کردن آن دشوار است. مخمل پارچه قابل شستشو و بادوام‎تر است.

نحوه شستشوی منسوجات مخملی

بهتر است مخمل در لباسشویی شسته نشود برای شستن مخمل، آن را پشت و رو کرده و از کشیدن مستقیم دستمال یا فرچه روی سطح آن خودداری شود. برای زدودن گرد و غبار روی مخمل مبل و پرده از جاروبرقی استفاده کنید.